Boże Narodzenie to czas wspólnoty i radości


25 grudnia 1879 roku pięciu katolików zebrało się, aby wspólnie świętować pierwsze Boże Narodzenie w Ugandzie. Uroczystość odbyła się w prowizorycznym namiocie w Nabulagala, Kasubi w Kampali.  

Od tego czasu Boże Narodzenie stało się jednym z najważniejszych świąt w tym wschodnioafrykańskim kraju, w którym 80 procent populacji liczącej 46 milionów osób stanowią chrześcijanie (39,3% to katolicy). A zgodnie z naszą tradycją, Boże Narodzenie jest czasem, kiedy spotykamy się, aby wspólnie zjeść dobre jedzenie i miło spędzić czas. Wielu z nich podróżuje daleko, aby świętować z bliskimi w wioskach, z których pochodzą. według Caritas W Ugandzie Boże Narodzenie obchodzone jest na różne sposoby – w zależności od tego, z której części kraju pochodzisz.  

Kościoły są wypełnione po brzegi

Wszystko zatrzymuje się dla Sekukkulu, bo tak nazywa się Boże Narodzenie w języku luganda – języku, którym posługuje się większość ludzi w kraju, w którym mówi się ponad 50 różnymi językami. A w centrum uroczystości znajdują się narodziny Jezusa Chrystusa. Uroczystości rozpoczynają się już poprzedniego wieczoru – 24 grudnia. Najpierw w kościele, a potem w domu, gdzie dzieci pomagają w przygotowaniach do świątecznego posiłku. Ludzie zakładają swoje najlepsze ubrania, a kobiety często noszą kolorowe tradycyjne suknie i pasujące do nich nakrycia głowy. Kościoły są udekorowane świecami i wypełnione po brzegi – nawet przez tych, którzy na co dzień nie chodzą do kościoła. I śpiewane są tradycyjne kolędy.  

Przygotowania do kolacji wigilijnej w Ugandzie
Danie przyrządzane w tradycyjny ugandyjski sposób, w którym dobrze doprawione mięso zawijane jest w wędzone liście bananowca i gotowane na parze w sosie matooke. (Zdjęcie: Caritas (Uganda)

Od dłuższego czasu oszczędzam, żeby to uczcić

Jedzenie odgrywa ważną rolę. Jednak nie jest to regułą dla każdego. Ponad 20 procent populacji żyje poniżej granicy ubóstwa, a 1 na 4 dzieci cierpi na niedożywienie. Wiele osób odkłada pieniądze przez długi czas, aby uczcić Boże Narodzenie, a uroczysty posiłek w Wigilię może być dla nich jedyną okazją w ciągu roku, kiedy jedzą mięso. Popularnym daniem, przygotowywanym w tradycyjny ugandyjski sposób, jest dobrze doprawione mięso z kurczaka, wołowiny lub kozy zawinięte w wędzone liście bananowca i gotowane na parze z matooke – zielonym bananem, który nie jest tak słodki jak żółty. Do dań dodatkowych można dodać ryż, sos orzechowy i słodkie ziemniaki.  

Zdjęcie ilustracyjne: Młody chłopiec w czapce Mikołaja i na rowerze w Ugandzie
Dzieci biorą udział w przygotowaniach do świąt Bożego Narodzenia w Ugandzie. Ten chłopiec niesie banany do domu z targu na rowerze. (Zdjęcie: Canva)

Imprezowanie do późnej nocy

Tradycje związane z piciem napojów w okresie Bożego Narodzenia zależą także od części kraju. Na północy „kwete” wytwarza się z kukurydzy fermentującej od sierpnia. Natomiast tonto, napój na bazie dojrzałych bananów, jest popularny w środkowej części kraju. Ważną rolę odgrywają wspólnota i radość, dlatego po posiłku wiele osób kontynuuje świętowanie, grając, opowiadając historie, śpiewając i tańcząc aż do późnych godzin nocnych. Wzajemne obdarowywanie się prezentami nie jest powszechne, ale gdy już się to zdarza, zazwyczaj są to rzeczy jadalne, takie jak mięso, cukier lub coś, co rodzina sama wyhodowała.

Choinki, światełka i śpiewy chórów tworzą atmosferę świąt Bożego Narodzenia w stolicy Kampali i innych miastach. Ludzie dekorują swoje domy choinkami znalezionymi w okolicy, a następnie przyozdabiają je kolorowym papierem i kwiatami. Na ulicach stolicy Kampali można usłyszeć ludzi składających sobie życzenia Wesołych Świąt Bożego Narodzenia – lub Sekukkulu Ennugi, jak wymawia je większość ludzi.